Iedereen in Opwijk herinnert zich vast nog het dossier van het woonuitbreidingsgebied (WUG) tussen Klaarstraat, Bolstraat, Leirekensroute en Bunderstraat. Tijdens de vorige legislatuur werd dit WUG gevrijwaard van bebouwing door er een gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) voor op te maken. Dat RUP vormde het gebied grotendeels om tot open ruimtegebied (bouwvrij agrarisch gebied), waardoor het niet meer bebouwd kon worden. Meerderheid, oppositie en buurtactiegroep Verenigde Straten stonden achter die beslissing. De meerderheidspartijen NVA en Open VLD (VIVO) beschouwden deze beslissing in de verkiezingscampagne van 2024 zelfs als een van hun belangrijkste realisaties.
Raad van State vernietigt RUP
De betrokken eigenaars vochten het RUP echter met succes aan bij de Raad van State. Die vernietigde in haar arrest van 27 november 2025 het besluit van de gemeenteraad van 24 oktober 2023 over de definitieve vaststelling van het RUP voor het volledige deelplan ‘Rubensveld’. Het doel om het gebied te vrijwaren van bebouwing komt daarmee opnieuw op losse schroeven.
Het gemeentebestuur communiceerde zelf niet over die belangrijke beslissing, maar op de gemeenteraad van 22 januari bond gemeenteraadslid Luc De Ridder van oppositiepartij samen1745 de kat de bel aan. Hij wees erop dat de reden voor vernietiging van het RUP Rubensveld voor het overgrote deel ligt in het feit dat het niet in overeenstemming is met het gemeentelijk ruimtelijk structuurplan (GRS).
Dat GRS bestaat uit twee delen: een bindend deel en een richtinggevend deel. Zowel in het bindend als in het richtinggevend deel bepaalde het GRS dat de woonuitbreidingsgebieden Meerweg en Hof ten Eken (dit is het woonuitbreidingsgebied Rubensveld) als reserve moeten behouden blijven. De omvorming ervan naar open ruimte (of bouwvrij agrarisch gebied) is daarmee dus in strijd.
De gemeente was hiervan op de hoogte en vroeg daarom tijdens de vorige legislatuur aan de provincie om via het provinciaal ruimtelijk beleidsplan de bindende én richtinggevende bepalingen uit het GRS te schrappen. Daarmee zou het probleem verholpen zijn. De provincie schrapte daarop wel de bindende bepalingen, maar om een of andere reden niet de richtinggevende. Zoals gezegd, stelden die richtinggevende bepalingen ook het behoud van het woonuitbreidingsgebied voorop, waardoor het RUP toch nog in strijd zou zijn met het GRS.
Oplossing van GECORO in de wind geslagen
Gelukkig, aldus Luc De Ridder, merkte de Gemeentelijke Commissie Ruimtelijke Ordening (GECORO) dat op in zijn advies van 26 september 2023. De GECORO stelde dan ook voor om in het besluit tot definitieve vaststelling van het RUP de afwijking van de richtinggevende bepalingen uitdrukkelijk te motiveren op basis van “onvoorziene ontwikkelingen van de ruimtelijke behoeftes van de verschillende maatschappelijke activiteiten”. Een zeer logisch én terecht advies volgens De Ridder. Immers kan de gemeente niet afwijken van de bindende bepalingen, maar wel van de richtinggevende bepalingen van het GRS, op voorwaarde dat ze dit omstandig motiveert op basis van onvoorziene ontwikkelingen, zoals dus voorgesteld door de GECORO.
Vreemd genoeg volgde het gemeentebestuur het advies van de GECORO niet. Er werd in elk geval geen omstandige motivering opgenomen in het gemeenteraadsbesluit waarmee het RUP definitief werd vastgesteld.
Laatste kans
Er is echter nog geen man overboord, er bestaat nog een laatste kans. Het RUP kan namelijk nog steeds hersteld worden. De gemeenteraad heeft daartoe tot 27 mei 2026 de tijd om voor het RUP een nieuw vaststellingsbesluit te nemen.
In het verslag van het college van burgemeester en schepenen 10/12/2025 staat echter verrassend genoeg dat het college daartoe geen nieuwe beslissing gaat voorleggen aan de gemeenteraad. Het deelplan Rubensveld van het RUP (en dus het vrijwaren van bebouwen) vervalt dan definitief.
Luc De Ridder vindt dit absoluut geen goede zaak en pleit ervoor om het RUP toch te herstellen. Dat kost weinig tijd en geld. De fouten die door de Raad van State zijn vastgesteld zitten immers in de laatste fase van totstandkoming van het RUP, waardoor de gemeente niet de hele procedure van het RUP opnieuw moet dooyrlopen. Het RUP herstellen is een kwestie van zorgvuldig bestuur, aldus Luc De Ridder, zeker nu er al zoveel tijd, energie en geld aan besteed is. Bovendien was en is iedereen ervan overtuigd dat de omvorming naar open ruimtegebied een goede beslissing was. Samen1745 is in elk geval nog steeds van mening dat het gebied gevrijwaard moet worden van verdere bebouwing.
Het schepencollege argumenteert dat het niet nodig is om het RUP te herstellen. Er is intussen namelijk een decreet woonreservegebieden in werking getreden dat een zogenaamde ‘stolp’ plaatst over de woonuitbreidingsgebieden waardoor ze in principe niet meer bebouwd kunnen worden. Dat is volgens Luc De Ridder echter niet sluitend. Volgens het decreet kunnen er wel vergunningen voor bebouwing in een WUG verleend worden als de gemeenteraad eerst een zogenaamd ‘vrijgavebesluit’ verleent. Een vrijgavebesluit kan echter maar verleend worden als het in overeenstemming is met het GRS. Het college zegt daarover dat zij geen vrijgavebesluit voor bebouwing kan of zal geven omdat dit niet in overeenstemming zou zijn met het GRS. Het GRS stelt over het woonuitbreidingsgebied Rubensveld immers dat dit WUG als reserve moet behouden blijven.
Volgens Luc De Ridder is het echter helemaal niet zeker dat een weigering van vrijgavebesluit overeind zal blijven. Het is volgens hem niet uitgesloten dat de eigenaars een vernietiging van die weigering kunnen bekomen, waardoor er dus toch opnieuw bebouwing mogelijk zou zijn. Het GRS stelt immers niet onvoorwaardelijk dat het WUG in alle omstandigheden en voor de lange termijn als reserve moet behouden worden.
Daarom pleit hij voor de nodige voorzichtigheid en roept hij op om het RUP alleszins tijdig te herstellen. Zoals gezegd, houdt dit in dat de gemeenteraad vóór 27 mei 2026 een nieuw vaststellingsbesluit moet nemen. Burgemeester Johan Deleu en schepen Wouter Van Driessche beloofden de argumenten van Luc De Ridder te laten onderzoeken. Wordt zeker vervolgd …